Martijn B. Katan

Em. hoogleraar Voedingsleer
Vrije Universiteit Amsterdam

play / pauze / stop
  
 

Voelt u zich ook zo vol na al die Kerstdiners? Misschien hebt u het idee dat er van binnen iets gereinigd moet worden. Dat denken tenminste veel mensen. Vandaar dat het internet vol staat met laxatie-en reinigingskuren. Een van de meest spectaculaire is de leverreinigings- of leverstenenkuur. Leverstenen bestaan niet, maar galstenen wel, en de gal is een deel van de lever, dus misschien komt daar het idee van leverstenen vandaan. Er zijn er allerlei varianten van die leverstenenkuur, maar wat er altijd in zit is dat je grote hoeveelheden olijfolie moet drinken, meer dan een halve liter. Verder moet er grapefruit of citroensap bij, en bitterzout oftewel magnesiumsulfaat[1]. Dat is een krachtig laxeermiddel, je krijgt er diarree van.

In het kerstnummer van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde[2] vertellen specialisten van het AMC ziekenhuis over een patient die beweerde dat hij met zo’n kuur van zijn galstenen was afgekomen. Als bewijs liet hij een potje met stenen zien. Die had hij na die kuur uit de WC gevist met een schuimspaan. Het was een forse hoeveelheid. Als u googlet op “Leverstenen” kunt u het zelf zien. Echt spectaculair. Maar ze zagen er niet uit als galstenen. Galstenen zijn hard, maar deze stenen waren zacht en ze lieten vetvlekken achter op papier. Ze bevatten ook niet de typische bestanddelen van galstenen. Galstenen bestaan uit cholesterol, bilirubine en calcium,[3] maar die zogenaamde leverstenen bestaan grotendeels uit vet. Als je ze een beetje warm maakt smelten ze. Bovendien drijven ze terwijl echte galstenen zinken. Die leverstenen komen in werkelijkheid niet uit de lever, het is gewoon halfverteerde olijfolie. Je kunt ze namaken door in de reageerbuis citroensap te mengen met oliezuur, dat is het voornaamste bestanddeel van olijfolie.

Er komt dus niets vrij uit de lever of de gal als je die kuur doet, de olijfolie die je er van boven in grote hoeveelheid ingiet komt er van onderen uit in de vorm van zachte brokken. Dat mensen geloven in dergelijke zuiveringskuren is geen wonder, want je hebt wat chemische kennis en apparatuur nodig om te ontdekken wat deze stenen echt zijn. Maar om van uw volle gevoel af te komen kunt u beter een flink eind gaan lopen.



[1] In het Engels: Epsom salt

[2] Van Hooft J et al. Gulzigheid en Boete — laxatiekuren en “leverstenen”. NTVG 2010; 154: 2391-3

[3] Sies CW, Brooker J. Could these be gallstones? The Lancet 2005 Apr;365(9468):1388